İnce Memed (Yaşar Kemal) Kitabı Özeti

İnce Memed

(Yaşar Kemal)

Konu

Anadolu halkının geri kalmışlığı, cahil bırakılmışlığı ve koy hayatının sefaleti

Ozet

Toroslar’dan Akdeniz’e uzanan Dikenliozu’ndeki beş koyden birisi Değirmenoluk’tur. Bu koyun insanları koylerinden dışarıya çıkmazlar. Onun için buraların kendine has kanun ve toreleri vardır. Bu kanun ve toreleri Abdi Ağa koyar ve uygular. Dışarıdan kimse gelmez ve karışmaz.

Koyun yağız delikanlılarından Memed gunlerdir Abdi Ağa’nın tarlasını surmektedir. Artık dayanamayacağını anlayınca herşeyi bırakıp Kemse Koyu’ne gider ve Suleyman’a sığınır. Memed’in bu yaptığı aslında butun koy ahalisinin hayalidir. Memed kışı Kesme Koyu’nde geçirir. Anasını ve koyunu ozlemiş olmasına rağmen donmemekte kararlıdır. Bir gun koyden bir tanıdık onu gorur ve bu haberi hemen Abdi Ağa’ya yetiştirir. Bunu oğrenen Abdi Ağa Suleyman’ın kapısına dikilir ve Memed alıp koye goturur. O yaz Memed hasatı yapar ve Abdi Ağa’nın topraklarını surer. Abdi Ağa ise ceza olarak ona hasatın beşte birini verir. O kış Memed ve anası çok zorluk çekerler.

Memed arkadaşı Mustafa ile ilk defa kasabaya giderler. Yolda iyi, mert bir eşkiya olan ve hayranlık duydukları Kara Ahmet’le karşılaşırlar. Kasabadaki yaşam Memed’i çok etkiler. Ağaların olmadığı herkesin hur olduğu bu hayat ozlemiyle Memed sevgilisi Hatçe’yi kaçırmak için koye gider ve barber kaçarlar. Abdi Ağa’nın yeğeninin nişanlısı olan Hatçe ile Memed’in kaçmalarının ardından Ağa’nın adamları ve yeğeni onları yakalamak için izlerini surerler. Nitekim bulurlar. Aralarında çatışma çıkar. Abdi Ağa’nın yeğeni olur, Memed yaralanır ve kaçar. Hatçe ise yakalanır. Memed’in sığınacak bir yeri olmadığı için Deli Durdu denilen bir eşkiyanın çetesine sığınır. cetenin yaptığı haksızlıkları goren Memed Deli Durdu’dan nefret eder.

Bu sırada Abdi Ağa Hatçe’yi cezalandırmak için ona bir tuzak kurar. Yeğenini Hatçe’nin oldurduğune jandarmaları ikna eder ve Hatçe hapishaneye duşer.

Eşkiyalığa iyice alışan Memed zulmetmeye dayanamaz ve çeteden ayrılıp yeni dostlar bulur ve onlarla gezmeye başlar. Bir gece koye geldiğinde anasının olduğunu duyar ve Hatçe’nin başına gelenleri oğrenir. Ardından Abdi Ağa’nın izini surmeye başlar.

Bu arada Abdi Ağa Memed’i ortadan kaldırmak için bir tuzak kurar. Memed ise kasabada Hatçe’yi bulur ve bir yolunu bulup onu ve arkadaşını hapishaneden kaçırmayı başarır. Koyluleri de Abdi Ağa’ya karşı gelmeleri konusunda yureklendirir. O kış koyluler Abdi Ağa’ya hasatlarından bir buğday tanesi bile vermezler.

Abdi Ağa Ankara’ya telgraf çeker ve Memed’in gizlendiği yeri ihbar eder. Jandarmalar Memed’i kıstırırlar. Aralarında çatışma çıkar. Tam bu sırada Hatçe doğum yapar. Memed eşi ve çocuğu için teslim olur fakat bu esnada Hatçe vurulur. Memed’in dunyası yıkılır. O sırada çıkan afla serbest kalır. Doğan çocuğunu Hatçe’nin hapishane arkadaşı alır ve Gaziantep’in bir koyune goturur.

Olaylardan Abdi Ağa’yı sorumlu tutan Memed koye gelir ve Abdi Ağa’yı vurur. Bu duruma sevinen koylu bayram eder. Memed ise atını dağlara doğru surer ve o gunden sonra Memed’den haber alınmaz.

O gun bu gundur Dikenliduzu Koyluleri, çift koşmadan once çakırdikenleri ateşe verirler. İşte tam o gunlerde Alidağ’ın doruğunda bir top ışık patlar, uç gun uç gece yanar durur.

Ana Fikir

En yuksek makamlarda bile olsak kimseye haksızlık etmeye hakkımız yoktur.

Şahıslar ve Olaylar

İnce Memed: Toroslar’da Değirmenoluk Koyu’nde yaşayan yoksul ve yetim bir koylu çocuğu. Abdi Ağa’nın baskısına dayanamaz, onun yeğenini oldurur ve dağa çıkıp eşkiya olur.

Abdi Ağa: Dikenliozu’nde bulunan beş koyun sahibi, merhametsiz, bencil ve zengin bir koy ağası.

Yazar Hakkında Bilgi

HAYATI

· 1922’de Adana’da doğdu.

· Asıl adı Kemal Sadık GOKcELİ olan Yaşar KEMAL, ortaokul son sınıfa kadar okudu. İşçilik, katiplik, bekçilik, memurluk, arzujhalcilik gibi çok çeşitli işlerde çalıştı.

· Yazı hayatına şiirle başladı. İlk şiiri Adana Halkevi dergisi “Goruşler”de yayınlandı.

· Uzun zaman folklorla uğraştı, derlemeler yaptık.

· Cumhuriyet gazetesinde fıkralar ve roportajlar yazdı.

· İstanbul’a taşındıktan sonra hikayeler yazdı(1951).

ESERLERİ

· HİKAYE KİTAPLARI;
Sarı Sıcak(1952)

· ROMANLARI;

İnce Memed

· ROPORTAJ;
Yanan Ormanlarda Elli Gun (1955),

cukurova Yana Yana(1943),

Peri Bacaları(1957),

Bulut Kaynıyor(1974).

· DENEMELER, FIKRALAR;
Taş catlas(1961),

Baldaki Tuz(1974),

· DERLEME
Ağıtlar (1943)