Huzur (Ahmet Hamdi Tanpınar) Kitabı Özeti

(Ahmet Hamdi Tanpınar)

Konu

Mumtaz’ın Nuran’a olan aşkının oykusu

Ozet

Mumtaz ve Suat’ın Nuran’a olan aşklarıdır oykunun merkezi. Mumtaz ve Nuran birbirini sevmekte ve evlenmeyi tasarlamaktadırlar. Umitsizliğe duşen Suat ise kendini asarak intihar eder. Bu trajedi nedeni ile Nuran’dan ayrılan Mumtaz’ın iç dunyası yıkılmıştır. Radyoda II.Dunya savaşının başladığı haberi verildiği sırada, Suat’ın hayalini goren Mumtaz merdiven başına yıkılır (bazı edebiyat incelemecileri, sonda Mumtaz’ın olduğu biçiminde yorumlar yapmış olsalar da, Tanpınar’ın metninde olum telaffuz edilmiyor).

Mumtaz, Beyazıt Sahaflar carşısında, salaş dukkanlarda, bit pazarında, cekmece’de balıkçı muhitinde ve kır kahvelerinde dolaştırırken, İstanbul’un bir kronikçisi, İstanbul’da eski zamanın donup kaldığı ve biriktiği koşelerin bir tasvircisi oluyor romanda. Huzur’un sonraki bolumlerinde Boğaz’a, zengin bir eve, sanki başka bir dunyaya geçiyoruz. Pırıl pırıl gorunen modern semtte onceleri çok mutlu olan Mumtaz, giderek bu çevrede yaşayan insanlardan kaynaklanan olayların sonucunda yıkılır. Geçilmemesi gereken bir sınırı çiğnemiştir o!

Her yeni tecrube gibi şahsîdir, her yeni tecrube gibi ilktir. Mumtaz, bindiği bir Ada vapurunda Nuran’a rastlamış ve “Tehlikeli denecek derecede zengin, her ihtimale gebe, her mânasında velûd bir kadınlık hayatı(nın), bakımsız bir tarla gibi sırf kendisini işleyecek erkeğin yokluğundan yarı hulyâ, yarı verimsizliğin butun sebeplerini kendisinde goren bir aşağılık duygusu içinde akıp gittiğini” farketmiştir. Bu tesbitin arkası kendiliğinden gelecek ve zalim bir çocukluğun ara sokaklarından geçerek kendisini İhsan’ın kollarına atan Mumtaz, fikrî zeminini sağlamlaştırmış bir insan olarak duygusal arka planını inşa etmeye soyunacaktır: “O madem ki artık benim için herşeydir, o halde butun kâinatımla ona taşınmalıyım.” der.

Ana Fikir

Her aşkın bir ıstırap ve çilesi bazen insana mutluluk bazen de mutsuzluk verir.

Şahıslar ve Olaylar

Dort bolumden oluşan kitabın her bolumu, oykunun dort kahramanının, İhsan, Nuran, Suat ve Mumtaz’ın adlarıyla verilir. Ancak, romanın ana karakteri Mumtaz’dır. Yazar, diğer uç

karakteri de Mumtaz’la olan ilişkileri çerçevesinde tanıtır bize. Birinci donem Turk romanında mekan Doğu-Batı değerlerini temsil etmek bakımından bir anlam taşıyor ve kent ikiye ayrılıyordu. İstanbul tarafının mahalleleri Osmanlı-İslam geleneklerinin, goreneklerinin değerlerinin yaşadığı semtlerdi. Beyoğlu tarafı ise kentin Batılılaşmış oteki yarısıydı. Oturulan mekan olarak konak ve apartman Doğu-Batı karşıtlığının simgesiydi. İlk donem yazarları arasında, Doğu-Batı karşıtlığı ve kimlik sorununu, İstanbul’un farklı semtlerini karşı karşı getirerek işlemektedir.

Yazar Hakkında Bilgi

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1901 İstanbul doğumlu. Babasının işi gereği, ilkokuldan liseye kadar Andolu’nun çeşitli şehirlerinde surdurdu eğitmini. İstanbul Darulfunun Edebiyat bolumununden 1923′de mezun olduktan sonra Erzurum, Konya ve Ankara’da edebiyat oğretmenliği yaptı. İstanbul Guzel Sanatlar Akademisi’nde dersler veren Tanpınar, İU Edebiyat Bolumu Tanzimat Edebiyatı kursusunde proesorluğe seçildi. 1942-1946 yılları arasında Maraş milletvekili olduktan sonra yeniden eğitim hizmetine dondu, 1949 yılında İU Edebiyat Bolumu Yeni Turk Edebiyatı profesorluğune getirildi. 1962 yılında kalp rahatsızlığı sonucu olen Ahmet Hamdi, çok sayıda şiir, hikaye, roman ve deneme yazmıştı.