Yaprak Dökümü (Reşat Nuri Güntekin) Kitabı Özeti

Yaprak Dokumu

(Reşat Nuri Guntekin)

Konu

Gelir duzeyinin uzerinde bir yaşam surdurmek isteyen bir ailenin dağılışıdır.

Ozet

Ali Rıza Bey, şair ruhlu, içine kapanık, kendi hâlinde durust bir insandır. Prensipleri kendi prensipleriyle bağdaşmayan insanlarla çalışmak istemediği için şirketteki memuriyetinden istifa eder; Uskudar’daki evine çekilir. Ali Rıza Beyin, Şevket isminde bir oğlu ile Fikret, Neclâ, Leylâ ve Ayşe adında dort kızı vardır. Ali Rıza Bey, işten çıktığı sırada oğlu Şevket yuksek maaşla bir bankaya memur olur; evin butun yuku onun uzerine biner. Şevket, babası gibi iyi yetişmiş, karakterli, namuslu bir gençtir. Ailesine de son derece bağlıdır. Babasının doğruluk ve namus uğruna işten istifa etmesini uygun bulur. Buna karşılık Ali Rıza Beyin hanımı Hayriye Hanım durumdan hiç memnun kalmaz.

Bir sure sonra Şevket, Ferhunde adında hafif meşrep bir kadınla evlenir. Eğlenceye duşkun olan bu kadın, birbirinden genç, guzel ve hareketli, asrî olmaya meraklı olan Neclâ ve Leylâ’nın da karakterini bozar. Bir eğlence ve moda duşkunluğu başlar. Evde sık sık partiler duzenlenir. Evin buyuk kızı Fikret, yengesi ve kardeşleriyle anlaşamadığı ve bu durumdan hiç memnun olmadığı için en az babası kadar uzgun ve kırgındır. Hayriye Hanım, sırf kızlarına koca bulmak umidiyle evde her değişikliğe razı olur. Şevket de olanlardan memnun kalmamasına rağmen belki de karısının tesiriyle kendisini bu hevese kaptırmıştır…

Evde gun geçtikçe itibarı duşen Ali Rıza Bey tekrar işe girmeyi duşunurse de başaramaz. Eğlenceler ve toplantılar için luzumsuz yere para harcanan evde maddî sıkıntılar başlar; kavgalar, turlu rezaletler ve sefalet birbirini takip eder. Ali Rıza Bey, çocuklarındaki bu korkunç değişiklikler karşısındaki hayret, şaşkınlık ve acı içinde kıvranmaktadır.

Evdeki bu anormal havaya ayak uyduramayacağını anlayan Fikret Adapazarı’na yaşlı, dul bir adama gelin gider. Boylelikle aile ağacının yapraklarından biri duşer. Ali Rıza Bey, çirkin durumlardan kurtarmak için kızlarını evlendirmeyi duşunur; fakat durust ve namuslu damat adayı bulamaz. Bu arada Şevket masrafları karşılamak için bankadan borç alır; sonra odeyemez, hapse atılır. Boylece, ikinci yaprak duşer. Kocası hapisteyken Ferhunde evden kaçar. Bu uçuncu yaprağın duşuşu olur. Karısının kaçtığı haberini hapishanede babasından alan Şevket uzulmez, hatta bir belâdan kurtulduğu için memnun olur.

Ferhunde’nin kaçışı ile elebaşlarını kaybeden Leylâ ve Neclâ bocalarlar. Evde hakimiyet yine Ali Rıza Beyin eline geçer; toplantılara ve eğlencelere son verilir. Bu monoton hayat kızlara pek sıkıcı gelir; sırf bu havadan kurtulmak için Neclâ bin bir turlu hayaller kurarak, kendisini zengin gosteren bir Suriyeli ile evlenir. Fakat Suriye’ye gidince orada kocasının birkaç karısının daha olduğunu gorur. Kendisini kurtarması için babasına mektuplar yazar. Bu dorduncu yaprağın duşuşudur. Bu arada Leylâ kotu yola sapar.

Ali Rıza Bey, kızını evden kovar. Leylâ bir avukatın metresi olur. Bu beşinci yaprağın duşuşudur. Bu olaydan sonra Ali Rıza Beye hafif bir inme iner.

Onu yiyip bitiren asıl hastalık içindedir. Leylâ da gittikten sonra ev busbutun ıssız kalır. Hayriye Hanım butun guç ve kuvvetini kaybeder. Leylâ yuzunden kocasına sık sık sitemlerde bulunur. Bunun uzerine Ali Rıza Bey, Adapazarı’na, Fikret’in yanına gider. Fakat aradığı huzuru orada da bulamaz; kalabalık bir aile hayatı içinde âdeta bir cehennem hayatı yaşayan Fikret, butun iyi niyetine rağmen babasını yanında barındıracak durumda değildir.

Bunun uzerine Ali Rıza Bey İstanbul’a doner, hastalığı ilerlediği için eve uğramadan hastahaneye yatar. Babasının hastalık haberini alan Leylâ onu hastahaneden çıkarır, kendi evine goturur. Taksim’deki luks apartman katında hep birlikte rahat yaşamaya başlarlar. Ara sıra yolda eski kahve arkadaşları ile goz goze gelmese Ali Rıza Bey busbutun huzur içinde olacaktır.

Ana Fikir

cılgın hayallerin, maddî israfların, gereksiz ozentilerin hukum surduğu bir ailede çokuntulerin başlaması kaçınılmazdır.

Şahıslar ve Olaylar

Ali Rıza Bey, şair ruhlu, içine kapanık, kendi hâlinde durust bir insandır.

Şevket, babası gibi iyi yetişmiş, karakterli, namuslu bir gençtir. Ailesine de son derece bağlıdır.

Ferhunde, eğlenceye duşkun,genç ve guzel bir kadın.

Yazar Hakkında Bilgi

REŞAT NURİ GUNTEKİN

25 Kasım 1889 tarihinde İstanbul’da doğdu. İstanbul Universitesi Edebiyat Fakultesi’ ni bitirdi (1912). Bursa’ da başladığı (1913) oğretmenlik hayatına çeşitli okullarda devam etti. Milli Eğitim mufettişi (1931), canakkale milletvekili (1933-43), Paris Kultur Ateşesi ve emekli (1954) oldu, kanser tedavisi için gittiği Londra’ da oldu. İstanbul’ da Karacaahmet Mezarlığı’nda gomulu.

ESERLERİ

Gizli El (1922), calıkuşu (1922), Damga (1924), Dudaktan Kalbe (1925), Akşam Guneşi (1926), Bir Kadın Duşmanı (1927), Yeşil Gece (1928),Acımak (1928), Yaprak Dokumu (1930), Kızılcık Dalları (1932), Gokyuzu (1935), Eski Hastalık (1938), Ateş Gecesi (1942), Değirmen (1944), Miskinler Tekkesi (1946), Harabelerin ciçeği (1953), Kavak Yelleri (1950), Son Sığınak (1961),Kan Davası (1955)